przygotowanie do zawodu nauczyciela

Przygotowanie do wykonywania zawodu nauczyciela – kompendium

Przygotowanie do zawodu nauczyciela – kompendium wiedzy

Od 1 września 2022 r. nauczyciele rozpoczynający pracę w szkole nie rozpoczynają stażu na stopień nauczyciela kontraktowego. Jeżeli spełniają określone w przepisach warunki – odbywają przygotowanie do zawodu nauczyciela. O jakich warunkach mowa? Czy przygotowanie do zawodu nauczyciela odbywa osoba zatrudniona na zastępstwo? Jak powinien postąpić dyrektor szkoły, jeżeli nauczyciel informuje, że nie chce rozpoczynać ścieżki awansu zawodowego? Poznaj odpowiedzi ekspertów na te oraz wiele innych pytań.

Przygotowanie do zawodu odbywa nauczyciel:

  • nieposiadający stopnia awansu zawodowego (nauczyciel początkujący)
  • zatrudniony w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć
  • zatrudniony zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami.

Wymiar przygotowania do zawodu wynosi co do zasady 3 lata i 9 miesięcy. Może on jednak może on zostać skrócony do 2 lat i 9 miesięcy w przypadku nauczycieli, którzy:

  • posiadają stopień naukowy oraz nauczyciela lub
  • przed nawiązaniem stosunku pracy w szkole w Rzeczypospolitej Polskiej prowadzili zajęcia w szkole za granicą.

W takim przypadku nauczyciel musi złożyć do dyrektora szkoły oświadczenie o wymiarze, w jakim zamierza odbyć przygotowanie do zawodu nauczyciela, nie później niż do zakończenia roku szkolnego w drugim roku odbywania przygotowania do zawodu nauczyciela (art. 9ca ust. 2 i ust. 3 Karty Nauczyciela).

Skrócenie okresu przygotowania do zawodu do 2 lat i 9 miesięcy jest możliwe również w przypadku nauczycieli, którzy:

          • przed nawiązaniem stosunku pracy w szkole byli nauczycielami akademickimi i legitymowali się co najmniej 3-letnim okresem pracy w uczelni lub
          • w dniu nawiązania po raz pierwszy stosunku pracy w szkole posiadali co najmniej 5-letni okres pracy i znaczący dorobek zawodowy.

W celu ubiegania się o takie skrócenie, nauczyciel składa do dyrektora szkoły wniosek o wyrażenie zgody na odbywanie przygotowania do zawodu nauczyciela w wymiarze2 lat i 9 miesięcy, nie później niż do zakończenia roku szkolnego w drugim roku odbywania przygotowania do zawodu nauczyciela. W tym przypadku zgodę odbywanie przygotowania do zawodu nauczyciela w skróconym wymiarze musi wyrazić dyrektor szkoły.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • Którzy nauczyciele odbywają przygotowanie do zawodu nauczyciela?
  • Czy nauczyciel może zrezygnować z przygotowania do zawodu?
  • Czy każdy początkujący nauczyciel musi mieć przydzielonego mentora?
  • W której szkole nauczyciel odbywa przygotowanie do zawodu, jeżeli został zatrudniony w kilku placówkach?
  • Na jakich zasadach przygotowanie do zawodu odbywa nauczyciel zatrudniony na zastępstwo?
  • Czy nauczyciel nieposiadający kwalifikacji zatrudniony za zgodą kuratora odbywa przygotowanie do zawodu?
  • Czy można odbywać przygotowanie do zawodu bez przygotowania pedagogicznego?
Karta Nauczyciela 2022 – mentor a awans zawodowy nauczycieli

Mentor w nowym systemie awansu zawodowego nauczycieli – analiza zmian w Karcie Nauczyciela 2022

W nowym systemie awansu zawodowego nauczycieli opiekun stażu ma zostać zastąpiony mentorem dla początkującego nauczyciela. Podstawowym zadaniem mentora będzie wspieranie początkującego nauczyciela procesie wdrażania się do pracy w zawodzie. Kto zostanie mentorem? Jaką rolę w awansie będzie odgrywał? 

Nauczycielowi odbywającemu przygotowanie do zawodu nauczyciela dyrektor szkoły przydziela spośród nauczycieli mianowanych lub dyplomowanych mentora. Co do zasady mentorem nie może być nauczyciel zajmujący stanowisko kierownicze. Wyjątkiem są przedszkola, szkoły i placówki, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1a i 2 Karty Nauczyciela. Chodzi o:

      • szkoły polskie, o których mowa w art. 4 pkt 29d ustawy Prawo oświatowe, czyli szkoły i zespoły szkół przy przedstawicielstwach dyplomatycznych, urzędach konsularnych i przedstawicielstwach wojskowych Rzeczypospolitej Polskiej,
      • publiczne przedszkola, szkoły i placówki prowadzone przez osoby fizyczne oraz osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego,
      • przedszkola niepubliczne, niepubliczne placówki oraz szkoły niepubliczne i niepubliczne szkoły artystyczne o uprawnieniach publicznych szkół artystycznych,
      • publiczne inne formy wychowania przedszkolnego prowadzone przez osoby fizyczne oraz osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego,
      • niepubliczne inne formy wychowania przedszkolnego.

W wymienionych powyżej przedszkolach, szkołach i placówkach może być nauczyciel zajmujący stanowisko kierownicze. Nauczyciel ten musi jednak posiadać stopień nauczyciela mianowanego lub dyplomowanego.

Czy od 1 września 2022 r. mentorem, który będzie wspierał nauczyciela w trakcie awansu na stopień nauczyciela mianowanego może być dyrektor przedszkola nie posiadający stopnia awansu zawodowego (przedszkole niepubliczne)?

Nie. Projekt planowanych zmian zakłada, że mentorem w przedszkolu niepublicznym będzie mógł być nauczyciel mianowany lub dyplomowany zajmujący stanowisko kierownicze.  Zatem dyrektor przedszkola nie posiadający stopnia awansu zawodowego nie będzie mógł być mentorem.

Widzimy zatem ważną różnicę w porównaniu do dotychczasowej możliwości pełnienia funkcji opiekuna stażu. Funkcję opiekuna stażu np. w przedszkolach i szkołach niepublicznych może bowiem pełnić nauczyciel na stanowisku kierowniczym, który posiada co najmniej stopień nauczyciela kontraktowego.

Z artykułu dowiesz się:

  • Komu dyrektor powierzy funkcję mentora w szkole publicznej i niepublicznej?
  • W których przypadkach mentorem będzie mógł zostać dyrektor szkoły?
  • Jakie będą różnice w zadaniach mentora i opiekuna stażu?
  • Co z opiekunami stażu przydzielonymi nauczycielom realizującym staże na starych zasadach?
Karta Nauczyciela 2022 - zmiany w awansie zawodowym nauczycieli 2022

Karta Nauczyciela 2022 – poznaj nową ścieżkę awansu zawodowego nauczycieli

Uproszczenie ścieżki awansu zawodowego nauczycieli, w tym ograniczenie liczby stopni awansu zawodowego do dwóch oraz rezygnacja z konieczności odbycia stażu, sporządzenia i zrealizowania planu rozwoju zawodowego i dokonywania oceny dorobku zawodowego proponuje Ministerstwo Edukacji i Nauki w założeniach do zmian w Karcie Nauczyciela w 2022 roku. Projekt przewiduje szczególne przepisy dotyczące m.in. awansu zawodowego dla nauczycieli kontraktowych. Poza zmianami w awansie zawodowym nauczycieli, nowe regulacje mają wprowadzić obowiązek regularnego prowadzenia konsultacji dla uczniów i ich rodziców. Dodatkowo ocena pracy nauczycieli ma znów opierać się na kryteriach ustalonych w rozporządzeniu, a także być w pierwszych latach pracy nauczycieli obligatoryjna.

Od 1 września 2022 r. będą nadawane tylko dwa stopnie awansu zawodowego – nauczyciel mianowany i nauczyciel dyplomowany. Uzyskanie stopnia nauczyciela mianowanego będzie możliwe po 3 latach i 9 miesiącach (a w przypadku nauczyciela posiadającego stopień naukowy 2 latach i 9 miesiącach) pracy w szkole. Uzyskanie stopnia nauczyciela dyplomowanego będzie zaś możliwe po przepracowaniu w szkole co najmniej 5 lat i 9 miesięcy (4 lat i 9 miesięcy w przypadku nauczyciela posiadającego stopień naukowy) od dnia nadania stopnia nauczyciela mianowanego.

Zgodnie z zapowiedziami, łączny czas trwania całej ścieżki awansu zawodowego nauczycieli (od podjęcia pracy w szkole do uzyskania stopnia nauczyciela dyplomowanego) nie ulegnie zmianie. Nauczyciele, którzy do dnia 31 sierpnia 2022 r. pozostaną nauczycielami stażystami lub uzyskają stopień nauczyciela kontraktowego mogą liczyć na przepisy przejściowe, które pomogą im w uproszczony sposób zdobyć stopień nauczyciela mianowanego na nowych zasadach.  Szczegóły w dalszej części artykułu.

Zamiast stażu na mianowanego, przygotowanie do zawodu nauczyciela

Pierwszy okres pracy w szkole ma być okresem odbywania przygotowania do zawodu nauczyciela. W tym okresie nauczyciela będzie wspierał mentor, którego wyznaczy dyrektor szkoły spośród nauczycieli mianowanych lub dyplomowanych. Tak, jak obecnie opiekunem stażu, mentorem nie będzie mógł być nauczyciel zajmujący stanowisko kierownicze, z wyjątkiem przedszkoli, szkół i placówek, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1a i 2 ustawy – Karta Nauczyciela, oraz szkół artystycznych. W tych placówkach mentorem będzie mógł być również nauczyciel mianowany lub dyplomowany zajmujący stanowisko kierownicze. Zadaniem mentora będzie udzielanie pomocy nauczycielowi odbywającemu przygotowanie do zawodu nauczyciela.

Skrócenie okresu przygotowania do zawodu nauczyciela

Co do zasady okres przygotowania do zawodu nauczyciela ma trwać 3 lata i 9 miesięcy. Za zgodą dyrektora szkoły nauczyciel, który:

  • przed nawiązaniem stosunku pracy w szkole był nauczycielem akademickim i legitymował się co najmniej trzyletnim okresem pracy w uczelni
    oraz
  • w dniu nawiązania po raz pierwszy stosunku pracy w szkole posiadał co najmniej pięcioletni okres pracy i znaczący dorobek zawodowy,
    będzie mógł odbyć przygotowanie do zawodu nauczyciela w wymiarze skróconym do 2 lat i 9 miesięcy.

Szczególne rozwiązania dotyczące okresu przygotowania do zawodu nauczyciela przewidziane są także dla nauczycieli, którym nie uda się uzyskać stopnia nauczyciela mianowanego na dotychczasowych zasadach do 31 sierpnia 2027 r.. Więcej na ten temat przeczytasz w dalszej części artykułu.

Obowiązkowe przeprowadzenie zajęć w okresie przygotowania do zawodu

W drugim roku odbywania przygotowania do zawodu nauczyciel będzie obowiązany przeprowadzić zajęcia, w wymiarze co najmniej 1 godziny, w obecności:
1) dyrektora szkoły;
2) mentora;
3) doradcy metodycznego albo nauczyciela konsultanta albo przedstawiciela organu sprawującego nadzór pedagogiczny albo nauczyciela dyplomowanego, który naucza tego samego przedmiotu lub prowadzi ten sam rodzaj zajęć, z tej samej lub innej szkoły.

Obowiązkowa ocena pracy przed dopuszczeniem do komisji na mianowanego

W ostatnim roku odbywania przygotowania do zawodu nauczyciela nauczyciel będzie obowiązany przeprowadzić zajęcia, w wymiarze 1 godziny, w obecności komisji powołanej przez dyrektora szkoły, w skład której wejdą:

1)     dyrektor szkoły, jako jej przewodniczący;

2)     ekspert z listy ekspertów prowadzonej przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania;

3)     doradca metodyczny albo nauczyciel konsultant albo nauczyciel dyplomowany, który naucza tego samego przedmiotu lub prowadzi ten sam rodzaj zajęć, z tej samej lub innej szkoły.
Na wniosek nauczyciela, w pracach komisji będzie mógł brać udział w charakterze obserwatora również przedstawiciel związku zawodowego wskazanego w tym wniosku.

Ważne! Dopuszczenie do przeprowadzenia zajęć przed komisją będzie wymagało uzyskania co najmniej dobrej oceny pracy.

Warunkiem nadania stopnia nauczyciela mianowanego pozytywna opinia komisji

Zajęcia przeprowadzone w ostatnim roku przygotowania do zawodu nauczyciela zostaną omówione i po przeprowadzeniu rozmowy z nauczycielem, komisja będzie wydawała opinię. Pozytywna opinia komisji będzie zatem jednym z warunków uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego.

Skutki negatywna ocena komisji ds. awansu zawodowego

W ciągu 14 dni od otrzymania negatywnej opinii komisji ds. awansu zawodowego nauczyciel będzie mógł złożyć do dyrektora szkoły wniosek o ponowne przeprowadzenie zajęć, w wymiarze 1 godziny, w obecności komisji powołanej przez dyrektora szkoły. Nauczyciel, który:

  • uzyskał negatywną opinię i nie złoży ww. wniosku
     oraz
  •  nauczyciel, który po ponownym przeprowadzeniu zajęć uzyskał ponownie ocenę negatywną
     będzie obowiązany odbyć dodatkowe przygotowanie do zawodu nauczyciela w wymiarze roku i 9 miesięcy, w trakcie którego ponownie będzie prowadził zajęcia, w wymiarze 1 godziny, w obecności komisji powołanej przez dyrektora szkoły.

Nowy skład komisji na dyplomowanego

W projekcie nowelizacji Karty Nauczyciela zaproponowany będzie nowy skład komisji kwalifikacyjnej dla nauczycieli ubiegających się o awans na stopień nauczyciela dyplomowanego. Planowane jest zmniejszenie liczby ekspertów z listy ekspertów prowadzonej przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania, wchodzących w skład komisji, z trzech do dwóch.

Dodatek na start dla nauczycieli rozpoczynających pracę w szkole

Założenia do projektu nowelizacji Karty Nauczyciela nie przewidują likwidacji dodatku na start. Uproszczona ścieżka awansu zawodowego ma również spowodować szybsze przeszeregowanie płacowe nauczycieli i wyższe wynagrodzenie na początku drogi zawodowej w szkole.

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • czy nauczyciele rozpoczynający pracę w szkole nadal będą otrzymywać dodatek na start,
  • jakie obowiązki będzie miał nauczyciel w okresie przygotowania do zawodu nauczyciela,
  • kto może liczyć na skrócenie okresu przygotowania do zawodu nauczyciela,
  • kto będzie mógł być mentorem nauczyciela bez stopnia awansu zawodowego,
  • jakie warunki będzie musiał spełnić nauczyciel kontraktowy, aby otrzymać stopień nauczyciela mianowanego,
  • kto i do kiedy będzie mógł zrealizować ścieżkę awansu zawodowego na dotychczasowych zasadach tj. po odbyciu stażu,
  • na jakich zasadach otrzymają stopień nauczyciela mianowanego i dyplomowanego nauczyciele, którzy w dniu 1 września 2022 r. będą w trakcie stażu na wyższy stopie awansu zawodowego,
  • co zmieni się w ocenie pracy nauczycieli w 2022 r.,
  • kiedy ocena pracy nauczycieli ma być obligatoryjna,
  • jak zmiany w awansie zawodowym nauczycieli wpłyną na zasady zatrudniania nauczycieli,
  • czy konsultacje z rodzicami uczniów będą realizowane w ramach pensum czy zadań statutowych szkoły,
  • ile godzin miesięcznie nauczyciel będzie musiał być dostępny w ramach konsultacji dla uczniów i ich rodziców.

Nagrody i wyróżnienia

Sprawdź inne serwisy

Epedagogika Poradnik Dyrektora Szkoły Strefa logopedy Kwadrans dla dyrektora szkoły Zarządzanie przedszkolem kadry i finanse resql